Formalności

Jak założyć firmę w domu: jednoosobowa działalność pod adresem mieszkania

Jednoosobową działalność gospodarczą pod adresem mieszkania zarejestrujesz bezpłatnie przez internet, wnioskiem CEIDG-1. Wpis pojawia się w CEIDG najpóźniej następnego dnia roboczego, a dane trafiają do urzędu skarbowego (NIP), GUS (REGON) i ZUS. Do mieszkania musisz mieć tytuł prawny. Przez pierwsze 6 miesięcy możesz nie płacić składek społecznych, ale składkę zdrowotną płacisz od początku: od lutego 2026 do stycznia 2027 roku co najmniej 432,54 zł miesięcznie na skali lub podatku liniowym.

Krok po kroku

  1. Sprawdź, czy możesz używać mieszkania na firmę, i zdecyduj, jakie adresy podasz.
  2. Wybierz kody PKD 2025: jeden przeważający i dowolną liczbę dodatkowych.
  3. Wybierz formę opodatkowania.
  4. Wybierz wariant ZUS: ulgę na start albo od razu składki preferencyjne.
  5. Złóż CEIDG-1 przez biznes.gov.pl lub aplikację mObywatel. Wniosek o rejestrację złożysz tylko elektronicznie (wyjątek dotyczy osób niepełnoletnich). Podajesz w nim też dane do adresu do e-Doręczeń, a skrzynkę aktywujesz po otrzymaniu potwierdzenia.
  6. Zgłoś się do ubezpieczeń w ZUS w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Najprościej zrobić to w tym samym kreatorze na biznes.gov.pl (przy uldze na start to zgłoszenie tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, formularz ZUS ZZA).
  7. Jeśli nie przysługuje Ci zwolnienie z VAT, zarejestruj się jako podatnik VAT (VAT-R) przed pierwszą sprzedażą.

Firmę możesz zacząć prowadzić w dniu złożenia wniosku. Jeśli rejestrujesz się przez bank albo biuro rachunkowe, zgłoszenia do ZUS i VAT trzeba załatwić osobno.

Adres: własne mieszkanie, najem, spółdzielnia, wirtualne biuro

W CEIDG podajesz adres do doręczeń (obowiązkowo) i stałe miejsce wykonywania działalności, jeśli je masz. Może nim być całe mieszkanie albo jeden pokój. Oba adresy są widoczne dla każdego w wyszukiwarce przedsiębiorców.

Do każdego wpisanego adresu potrzebujesz tytułu prawnego: własności, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, najmu, użyczenia. Dokumentu nie dołączasz, ale ministerstwo może o niego poprosić, a brak odpowiedzi w 7 dni grozi wykreśleniem z rejestru.

  • Mieszkanie wynajmowane lub użyczone. Sprawdź, czy umowa pozwala prowadzić w nim firmę. Bez zgody właściciela ryzykujesz wykreślenie wpisu i kłopoty z rejestracją do VAT.
  • Spółdzielnia lub wspólnota. Przy pracy biurowej, która nie zmienia w znaczący sposób warunków korzystania z lokalu, biznes.gov.pl nie wskazuje dodatkowych formalności. Jeśli będziesz przyjmować klientów, składować towar albo urządzić gabinet, przejrzyj statut spółdzielni lub uchwały wspólnoty i porozmawiaj z zarządcą.
  • Wirtualne biuro. Jeśli pracujesz u klientów lub w terenie, możesz zaznaczyć „brak stałego miejsca wykonywania działalności”. Wtedy publicznie widoczny jest tylko adres do doręczeń, który nie musi być Twoim adresem domowym, a do celów podatkowych przyjmuje się adres zamieszkania. Gdy firmę faktycznie prowadzisz w mieszkaniu, to ono jest stałym miejscem i trzeba je wpisać. Z umową o wirtualne biuro też upewnij się, że daje Ci prawo do korzystania z adresu.

Kody PKD 2025

Nowe firmy wybierają kody z klasyfikacji PKD 2025, na poziomie podklasy, na przykład 62.10.B dla programisty. Kod przeważający to działalność, która ma dawać najwięcej przychodu; dodatkowych może być dowolnie dużo. Typowe kody przy pracy z domu:

  • 74.12.Z: projektowanie graficzne i komunikacja wizualna,
  • 74.30.Z: tłumaczenia,
  • 85.59.D: pozostałe pozaszkolne formy edukacji, w tym korepetycje,
  • 82.10.Z: administracyjna obsługa biura, w tym przygotowywanie i redagowanie dokumentów oraz obsługa poczty elektronicznej.

Przy sklepie internetowym liczy się asortyment, nie kanał sprzedaży: odzież sprzedawana online to 47.71.Z. Kod 47.91.Z oznacza w PKD 2025 pośrednictwo w sprzedaży (marketplace), a nie sprzedaż własnych towarów. Gdy rozszerzysz działalność, masz 7 dni na bezpłatną zmianę wpisu. Kody znajdziesz w wyszukiwarce PKD.

Forma opodatkowania

Skala podatkowa Podatek liniowy Ryczałt
Stawka 12% do 120 000 zł dochodu, 32% powyżej 19% dochodu od 2% do 17% przychodu, zależnie od rodzaju działalności
Kwota wolna 30 000 zł (kwota zmniejszająca podatek 3600 zł) brak brak
Koszty obniżają dochód obniżają dochód nie obniżają podatku
Składka zdrowotna 2026 (min. od lutego 2026 do stycznia 2027) 9% dochodu, min. 432,54 zł 4,9% dochodu, min. 432,54 zł 498,35 zł, 830,58 zł lub 1495,04 zł zależnie od przychodu (progi 60 000 zł i 300 000 zł)

Skala jest domyślna i nie trzeba jej zgłaszać. Liniowy podatek lub ryczałt wybierasz we wniosku CEIDG albo zgłaszasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku. Przy liniowym tracisz wspólne rozliczenie z małżonkiem i sporą część ulg podatkowych. Wybór zależy od tego, ile planujesz zarabiać, jakie masz koszty i jaka stawka ryczałtu przypada na Twoją działalność, więc przy pierwszej firmie warto to policzyć z księgowym.

ZUS na start

Etap Ile trwa Składki społeczne 2026 Wartości na 2027
Ulga na start 6 pełnych miesięcy brak, płacisz tylko zdrowotną bez zmian
Składki preferencyjne 24 miesiące od podstawy 1441,80 zł, razem 456,18 zł z dobrowolną chorobową podstawa co najmniej 1485 zł
Mały ZUS Plus do 36 miesięcy w każdych 60 od połowy dochodu z poprzedniego roku, od 456,18 zł do 1788,29 zł podstawa od 1485 zł do 6019,80 zł
Pełne składki bez limitu od podstawy 5652 zł, razem 1926,76 zł z FP i FS podstawa co najmniej 6019,80 zł

Kwoty na 2027 rok to wyliczenie z płacy minimalnej 4950 zł i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 10 033 zł z obwieszczenia z 3 listopada 2026 roku; ZUS nie opublikował jeszcze pełnego zestawienia. Minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym wyniesie od lutego 2027 roku 9% płacy minimalnej, czyli 445,50 zł, jeśli zasady się nie zmienią.

Z ulgi na start i składek preferencyjnych nie skorzystasz, jeśli w ostatnich 60 miesiącach prowadziłeś działalność albo gdy pracujesz dla byłego pracodawcy w zakresie, w jakim byłeś u niego na etacie w tym lub poprzednim roku. Mały ZUS Plus nie jest dla nowych firm: wymaga co najmniej 60 dni działalności w poprzednim roku i przychodu nie wyższego niż 120 000 zł. Pamiętaj, że niższe składki oznaczają niższą emeryturę, a w czasie ulgi na start nie masz prawa do zasiłków.

VAT i konto

Do 240 000 zł sprzedaży rocznie (limit od 2026 roku) możesz korzystać ze zwolnienia podmiotowego. Gdy startujesz w trakcie roku, limit liczysz proporcjonalnie do liczby dni działalności. Niektóre towary i usługi wykluczają zwolnienie bez względu na kwotę, na przykład usługi doradcze, prawnicze i windykacyjne albo internetowa sprzedaż kosmetyków, elektroniki i sprzętu AGD; wtedy rejestrujesz się do VAT przed pierwszą sprzedażą.

Faktury dla innych firm wystawia się od 1 kwietnia 2026 roku w KSeF. Do 31 grudnia 2026 roku można to robić poza systemem, jeśli takie faktury nie przekraczają 10 000 zł brutto w miesiącu. Faktury dla osób prywatnych nie są objęte obowiązkiem KSeF.

Przy transakcji z inną firmą powyżej 15 000 zł brutto płatność musi przejść przez rachunek płatniczy, inaczej kupujący nie zaliczy jej do kosztów. Dlatego rachunek bankowy warto mieć od pierwszego dnia działalności.

Koszty mieszkania w kosztach firmy

Na skali i podatku liniowym możesz zaliczyć do kosztów czynsz, media i odsetki od kredytu w proporcji do powierzchni używanej na firmę. Przykład z biznes.gov.pl: pokój 15 m² w mieszkaniu 60 m² to 25% tych wydatków. Internet czy prąd możesz też wydzielić na osobne umowy i wtedy cały rachunek jest kosztem. Czynny podatnik VAT odlicza VAT w tej samej proporcji. Samego mieszkania nie zamortyzujesz, bo ustawa o PIT wyłącza z amortyzacji lokale i budynki mieszkalne.

Podatek od nieruchomości

Część mieszkania zajęta na działalność może być opodatkowana dużo wyżej niż reszta. Górne granice stawek to:

Rok Część mieszkalna Część zajęta na działalność
2026 1,25 zł/m² 35,53 zł/m²
2027 1,29 zł/m² 36,49 zł/m²

Konkretną stawkę ustala gmina, często niżej. Przy maksymalnej stawce pokój 12 m² kosztuje w 2026 roku 426,36 zł rocznie zamiast 15 zł. Według biznes.gov.pl, jeśli firma nie zmienia w znaczący sposób warunków korzystania z mieszkania, nie płacisz wyższej stawki. Wyższa dotyczy części przeznaczonej wyłącznie na cele firmowe. Taką zmianę zgłaszasz w gminie w ciągu 14 dni (informacja IN-1), a podatek od tej części jest kosztem firmy. Wydzielony pokój daje więc wyższe koszty w PIT, ale i wyższy podatek lokalny, a jak to oceni Twoja gmina, warto sprawdzić przed rejestracją.

Jeśli najpierw chcesz sprawdzić pomysł bez rejestracji, przeczytaj o działalności nierejestrowanej, a inspiracji szukaj w katalogu pomysłów. Ten poradnik opisuje stan prawny na listopad 2026 roku i nie zastępuje porady księgowego ani doradcy podatkowego.

Źródła

  1. Zarejestruj działalność gospodarczą w CEIDG, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  2. Gdzie przedsiębiorca prowadzi działalność, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  3. Instrukcja wypełniania wniosku CEIDG-1, Ministerstwo Rozwoju i Technologii (Biznes.gov.pl) (dostęp: )
  4. Jak wybrać i zmienić kod PKD, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  5. Jaki PIT dla firmy? Jak wybrać formę opodatkowania przychodów?, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  6. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 592), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu (dostęp: )
  7. Składki przedsiębiorców w 2026 roku. Analiza Wydziału Planowania Funduszy (luty 2026 r.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dostęp: )
  8. Ulga na start, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  9. Obniżone składki ZUS przez 24 miesiące, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  10. Mniejsze składki ZUS: ulga Mały ZUS Plus, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  11. Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 listopada 2026 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek w roku 2027 (M.P. 2026 poz. 1098), Monitor Polski (eli.gov.pl) (dostęp: )
  12. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu (dostęp: )
  13. Kto musi płacić VAT, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  14. Od kiedy trzeba wystawiać faktury w KSeF, Ministerstwo Finansów (ksef.podatki.gov.pl) (dostęp: )
  15. Zakres obowiązkowego KSeF, Ministerstwo Finansów (ksef.podatki.gov.pl) (dostęp: )
  16. Jak przedsiębiorcy i konsumenci mogą płacić za transakcje, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  17. Skutki podatkowe wykorzystania mieszkania do prowadzenia działalności, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  18. Podatek od nieruchomości, Biznes.gov.pl (dostęp: )
  19. Wysokość stawek w opodatkowaniu nieruchomości w 2026 r., Ministerstwo Finansów (podatki.gov.pl) (dostęp: )
  20. Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 23 lipca 2026 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2027 (M.P. 2026 poz. 741), Monitor Polski (eli.gov.pl) (dostęp: )

Kody PKD z tego poradnika

Pomysły, których to dotyczy