Formalności
Działalność nierejestrowana w 2026 i 2027 roku: limit, zasady i obowiązki
Działalność nierejestrowana to drobna działalność zarobkowa osoby fizycznej, którą prowadzisz bez wpisu do CEIDG i bez składek ZUS, dopóki przychód w kwartale nie przekroczy 225% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku limit wynosi 10 813,50 zł na kwartał. Od 1 stycznia 2027 roku, przy płacy minimalnej 4950 zł, wzrośnie do 11 137,50 zł na kwartał. Gdy go przekroczysz, masz 7 dni na rejestrację firmy.
Limit przychodu w 2026 i 2027 roku
Do końca 2025 roku limit był miesięczny i wynosił 75% płacy minimalnej. Od 2026 roku liczy się go kwartalnie, co daje więcej swobody przy nierównych miesiącach: jeden mocny miesiąc nie przekreśla od razu całej formy, o ile kwartał zamknie się poniżej progu.
| Rok | Płaca minimalna | Limit | Okres rozliczenia |
|---|---|---|---|
| 2025 | 4666 zł | 3499,50 zł (75%) | miesiąc |
| 2026 | 4806 zł | 10 813,50 zł (225%) | kwartał |
| 2027 | 4950 zł | 11 137,50 zł (225%) | kwartał |
Kwota na 2027 rok to nasze wyliczenie z ustawowej formuły (225% płacy minimalnej) i płacy minimalnej z rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2026 roku. Urzędowe poradniki podają na razie wartości na 2026 rok.
Jak liczyć przychód do limitu
Do limitu wliczasz przychód należny, czyli kwoty z wystawionych rachunków i faktur, nawet jeśli klient jeszcze nie zapłacił. Odejmujesz zwroty, rabaty (bonifikaty) i skonta. Każdy kwartał kalendarzowy liczysz osobno.
Przykład: w styczniu 2026 roku sprzedajesz za 6000 zł, w lutym za 3000 zł, a w marcu za 2000 zł. Suma za pierwszy kwartał to 11 000 zł, więc limit pękł w marcu. Od dnia przekroczenia Twoja działalność jest już działalnością gospodarczą, a wniosek do CEIDG musisz złożyć w ciągu 7 dni.
Uwaga na dwie różne definicje przychodu. Do limitu liczy się przychód należny, ale w podatku dochodowym przychodem są tylko pieniądze faktycznie otrzymane. Niezapłacona faktura z grudnia może więc zjeść limit w czwartym kwartale, a podatek od niej zapłacisz dopiero za rok, w którym klient przeleje pieniądze.
Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną
- Tylko osoba fizyczna. Wspólnie, w formie spółki cywilnej, się nie da.
- Osoba, która w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziła działalności gospodarczej. Okres zawieszenia firmy liczy się jak okres bez działalności.
- Cudzoziemiec z odpowiednim tytułem pobytowym. Obywatele UE, EOG, Szwajcarii i USA nie mają tu ograniczeń.
- Osoba od 13 do 18 lat, ale umowy zawiera za zgodą przedstawiciela ustawowego.
- Osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy, z dodatkowym warunkiem: żeby zachować status, przychód nie może przekroczyć połowy płacy minimalnej miesięcznie, czyli 2403 zł w 2026 roku.
Czego nie wolno robić w tej formie
Nie poprowadzisz w ten sposób działalności, która wymaga koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Przykłady z biznes.gov.pl to sprzedaż alkoholu i zbieranie odpadów.
Część branż wpada w obowiązki, które w praktyce przekreślają wygodę tej formy:
- usługi fryzjerskie i kosmetyczne oraz naprawy pojazdów wymagają kasy fiskalnej od pierwszej sprzedaży osobie prywatnej, bez względu na kwotę,
- doradztwo, windykacja, sprzedaż części do pojazdów czy wysyłkowa sprzedaż kosmetyków wykluczają zwolnienie z VAT, więc od pierwszej transakcji trzeba się zarejestrować jako podatnik VAT.
Obowiązki: ewidencja, rachunki, PIT, VAT i kasa
Uproszczona ewidencja sprzedaży
To jedyny stały obowiązek „papierkowy”. Zapisujesz sprzedaż z danego dnia, najpóźniej przed pierwszą sprzedażą następnego dnia. Wystarczy zeszyt albo arkusz w komputerze. Ewidencja jest podstawą do pilnowania limitu, a przy kontroli urząd na niej oprze ustalenie przychodu.
Rachunki i faktury
Na żądanie klienta wystawiasz rachunek albo fakturę. Na rachunku wystarczy Twoje imię i nazwisko, data, dane kupującego, nazwa usługi lub towaru i kwota.
Faktura dla firmy to osobna sprawa. Od 1 kwietnia 2026 roku faktury w relacjach między firmami co do zasady wystawia się w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF), a faktura w KSeF musi zawierać NIP wystawcy. Do 31 grudnia 2026 roku można jeszcze wystawiać faktury poza KSeF, jeśli sprzedaż udokumentowana nimi nie przekracza 10 000 zł brutto w miesiącu. Faktury dla osób prywatnych nie są objęte obowiązkiem KSeF. Jeśli sprzedajesz firmom i wystawiasz im faktury, przygotuj się na to, że po wygaśnięciu tego wyjątku będziesz potrzebować NIP (zgłoszenie NIP-7) i dostępu do KSeF.
Podatek dochodowy (PIT)
Nie płacisz miesięcznych zaliczek. Dochód wykazujesz raz w roku w zeznaniu PIT-36, w osobnej pozycji dla działalności nierejestrowanej, w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku, i do 30 kwietnia płacisz podatek. Dochód to przychód faktycznie otrzymany minus udokumentowane koszty, opodatkowany według skali (12% i 32%) razem z innymi dochodami ze skali, na przykład z etatu. Dlatego zachowuj paragony i faktury za materiały, opłaty platform czy wysyłkę.
ZUS
Przy sprzedaży w tej formie, na przykład rękodzieła, nie płacisz składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. To główna różnica w porównaniu z firmą, która nawet na najniższych ulgach płaci co miesiąc składkę zdrowotną. Inaczej jest, gdy usługę wykonujesz na podstawie umowy zlecenia: wtedy zleceniodawca musi zgłosić Cię do ZUS w ciągu 7 dni (nie dotyczy to studentów do 26. roku życia).
VAT
Działalność nierejestrowana może być działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Zwykle korzystasz ze zwolnienia podmiotowego, którego limit od 1 stycznia 2026 roku wynosi 240 000 zł sprzedaży rocznie, więc przy kwartalnym limicie przychodu realnie go nie osiągniesz. Wyjątkiem są czynności wykluczone ze zwolnienia, wymienione wyżej: wtedy przed pierwszą sprzedażą składasz bezpłatne zgłoszenie VAT-R.
Kasa fiskalna
Tu łatwo się pomylić. Przy sprzedaży osobom prywatnym obowiązuje zwolnienie z kasy, gdy sprzedaż w roku rozpoczęcia nie przekroczy 20 000 zł (w proporcji do okresu działalności). Cztery kwartalne limity w 2026 roku to łącznie 43 254 zł, czyli ponad dwa razy więcej. Można więc zgodnie z prawem działać bez firmy i jednocześnie musieć mieć kasę. Po przekroczeniu 20 000 zł kasę trzeba kupić przed upływem dwóch miesięcy od miesiąca, w którym przekroczyłeś limit. Kto musi mieć kasę, musi też mieć NIP. Rozporządzenie, które przewiduje te zwolnienia z limitem 20 000 zł, obowiązuje do 31 grudnia 2027 roku, więc w 2027 roku zasady się nie zmieniają.
Kiedy trzeba zarejestrować firmę
Obowiązkowo w dwóch sytuacjach:
- Przychód w kwartale przekroczył limit. Działalność staje się gospodarczą od dnia przekroczenia, a na wniosek do CEIDG masz 7 dni.
- Chcesz robić coś, co wymaga koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej. Wtedy forma nierejestrowana w ogóle nie wchodzi w grę.
Warto też policzyć, czy firma nie opłaci się wcześniej. Jeśli przychody rosną i co kwartał jesteś blisko progu, musisz kupić kasę albo chcesz rozliczać VAT z dużymi klientami, rejestracja daje spokój i pozwala wybrać korzystniejszą formę opodatkowania. Decyzja zależy od tego, ile zarabiasz poza tą działalnością, jakie masz koszty i czy przysługują Ci ulgi w ZUS dla nowych firm. Jak przejść przez rejestrację pod adresem mieszkania, opisujemy w poradniku jak założyć firmę w domu.
Zanim zaczniesz, sprawdź też, pod jaki kod PKD pasuje Twój pomysł, w wyszukiwarce kodów PKD 2025, i zajrzyj do katalogu pomysłów na biznes z domu. Ten tekst opisuje stan prawny na listopad 2026 roku i nie zastępuje porady doradcy podatkowego.
Źródła
- Działalność nierejestrowana, Ministerstwo Finansów (podatki.gov.pl) (dostęp: )
- Działalność nierejestrowana i inne rodzaje działalności, których nie trzeba rejestrować, Biznes.gov.pl (dostęp: )
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), Internetowy System Aktów Prawnych, Kancelaria Sejmu (dostęp: )
- Składki przedsiębiorców w 2026 roku. Analiza Wydziału Planowania Funduszy (luty 2026 r.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dostęp: )
- Od kiedy trzeba wystawiać faktury w KSeF, Ministerstwo Finansów (ksef.podatki.gov.pl) (dostęp: )
- Zakres obowiązkowego KSeF, Ministerstwo Finansów (ksef.podatki.gov.pl) (dostęp: )
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. 2024 poz. 1902), Dziennik Ustaw (eli.gov.pl) (dostęp: )
Pomysły, których to dotyczy
Korepetycje online z domu: formalności, podatki i pierwsi uczniowie
Uczysz ucznia albo dorosłego przez wideorozmowę, a rodzic lub sam uczeń płaci za pojedynczą lekcję albo pakiet zajęć.
- Bez rejestracji firmy
- to zależy
Rękodzieło sprzedawane online: od domowej pracowni do pierwszej paczki
Robisz w domu przedmioty, na przykład biżuterię, świece albo ceramikę, i sprzedajesz je przez marketplace, własny sklep lub media społecznościowe, wysyłając paczki.
- Bez rejestracji firmy
- tak
Wirtualna asystentka: zdalna obsługa biura dla małych firm
Przejmujesz zdalnie powtarzalną pracę biurową małych firm, na przykład skrzynkę mailową, kalendarz, dokumenty i proste zestawienia, i rozliczasz się za godziny albo w abonamencie.
- Bez rejestracji firmy
- to zależy